કેન્દ્ર સરકારે નાગરિકતા સંશોધન અધિનિયમ (CAA) ની દેશમાં અમલીકરણની સૂચના કરી જાહેર
લોકસભા ચૂંટણી પહેલા વડાપ્રધાન મોદીએ મોટી જાહેરાત કરી છે. કેન્દ્રની ભાજપ સરકારે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાને લાગુ કરવા માટે સંપૂર્ણ તૈયારી કરી લીધી છે. નિયમો જાહેર થતાં જ કાયદો અમલમાં આવશે. 2019 માં લોકસભામાં CAA કાયદો પસાર થયા પછી દેશના રસ્તાઓ પર જોરદાર વિરોધ થયો હતો.
કેમ લવાયો CAA?
ભારતીય નાગરિકતા અધિનિયમ 1995માં સુધારો કરવા માટે 2016માં નાગરિકતા સંશોધન બિલ 2016 (CAB)માં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. સંસદે ડિસેમ્બર 2019માં સંબંધિત બિલને મંજૂરી આપી હતી અને બાદમાં રાષ્ટ્રપતિ પાસેથી મંજૂરી મળ્યા પછી તેના વિરોધમાં દેશના કેટલાક ભાગોમાં મોટા પ્રદર્શનો થયા હતા.
શું છે CAA કાયદો?
CAA હેઠળ, 31 ડિસેમ્બર 2014 સુધી બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનથી ભારતમાં આવેલા બિન-મુસ્લિમ પ્રવાસીઓ (હિંદુ, શીખ, જૈન, બૌદ્ધ, પારસી અને ખ્રિસ્તીઓ)ને ભારતીય રાષ્ટ્રીયતા પ્રદાન કરવામાં આવશે.
નાગરિકતા અધિનિયમ 1955 હેઠળ, 9 રાજ્યોના 30થી વધુ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને ગૃહ સચિવોને નાગરિકતા આપવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. આ રાજ્યો છે- ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, છત્તીસગઢ, હરિયાણા, પંજાબ, યુપી, દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર.
નાગરિકતા માટે આ કામ કરવું પડશે
સરકારે સમગ્ર પ્રક્રિયા ઓનલાઈન કરી છે. આ માટે એક ઓનલાઈન પોર્ટલ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. અરજદાર પોતાના મોબાઈલ ફોનથી પણ અરજી કરી શકે છે. અરજદારોએ તે વર્ષ જણાવવાનું રહેશે કે જેમાં તેઓ દસ્તાવેજો વિના ભારતમાં પ્રવેશ્યા હતા. અરજદારો પાસેથી કોઈ દસ્તાવેજો વિશે પૂછવામાં આવશે નહીં. નાગરિકતા સંબંધિત આવા તમામ પેન્ડિંગ કેસ ઓનલાઈન કન્વર્ટ કરવામાં આવશે. પાત્ર વિસ્થાપિત લોકોએ પોર્ટલ પર જ ઓનલાઈન અરજી કરવાની રહેશે. જે બાદ ગૃહ મંત્રાલય તપાસ કરશે અને નાગરિકતા આપશે.
હજુ સુધી તેનો અમલ કેમ થયો નથી?
2019 માં ચાર વર્ષ પહેલા કાયદો બન્યો હોવા છતાં, નિયમોની સૂચના ન હોવાને કારણે CAA હજુ સુધી લાગુ કરવામાં આવ્યો નથી. CAA અનુસાર, પાકિસ્તાન, અફઘાનિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં ધાર્મિક અત્યાચારને કારણે ભારતમાં આવેલા હિન્દુ, શીખ, બૌદ્ધ, જૈન, પારસી અને ખ્રિસ્તીઓને ભારતીય નાગરિકતા આપવાની હિમાયત કરવામાં આવી છે. સાથે જ મુસ્લિમોને આનાથી અલગ રાખવામાં આવ્યા છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે હવે ટૂંક સમયમાં જ નિયમો લાગુ કરી દેવાશે અને પ્રક્રિયા શરૂ થશે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર આ પ્રક્રિયા માટે નિયમો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે અને ઓનલાઈન પોર્ટલ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આ પોર્ટલ પર અરજદારોએ નિયમો અનુસાર તેમની માન્યતા સાબિત કરવાની રહેશે. ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પણ નિવેદન આપ્યું હતું કે લોકસભા ચૂંટણી પહેલા નિયમો લાગુ કરવામાં આવશે. 2019માં જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર આ કાયદો લાવી ત્યારે દેશભરમાં વિરોધ જોવા મળ્યો હતો. અહીં એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે કાયદો બંધારણની વિરુદ્ધ છે અને મુસ્લિમો સાથે ભેદભાવ કરે છે.
